أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
89
آثار الباقيه ( فارسى )
از هفته باشد و حساب ربانيه را كنار گذاشت و شهور را اينطور كبيسه مىكرد كه در نواحى عراق و شام از اول نيسن تا چهارم آن به زراعت جو نكاه مىكرد و اگر مىديد كه نوبر جو براى درو صلاحيت دارد سال را بسيط مىدانست و اگر مىديد كه جو براى نوبر هم بدست نيامده سال را كبيسه مىكرد و چون يهود مىخواستند كه از پيش به اين امر آگاه باشند شخصى كه به رأى او استناد مىشد هفت روز كه از شفظ مانده بود به صحرا بيرون مىرفت و در شام و بلاد همسايه آنكه در آب و هوا مانند آن است به كشت جو نظر مىكرد و اگر مىديد كه جو خوشه بسته پنجاه روز مىشمرد و فصح مىگرفت و اگر مىديد كه هنوز جو خوشه نبسته بكماه كبيسه مىكرد . برخى از يهود ماه كبيسه را در دنبال شفط قرار مىدادند و در نتيجه دو شفط بدست مىآيد و برخى ديگر كبيسه را به ماه آذار مىانداختند و در نتيجه دو آذر بدنبال يكديگر قرار مىگرفت و عنانيه بيشتر شفط را برمىگزيدند چنان كه ربانيه آن را انتخاب مىكردند و بجز آذار با ماه ديگر سروكارى نداشتند . اين كار كه از پيش باعث شناختن فصح مىشود به اختلاف هواها و مزاج بقاع اختلاف مىيابد پس بايد كه براى هر مكان خاص جداگانه قانونى فراهم كنند و به آنچه كه براى شناسايى در يك بقعه به كار مىرود اعتماد نكنند چه ، اين كار را فايدهاى نيست . آغاز سال مسيحيان شرق اما نصاراى شام و عراق و خراسان ماههاى رومى و ماههاى يهوديان را باهم ممزوج كردهاند ، بدينطريق كه ماههاى روم را به كار بستهاند و آغاز سال خود را از اول شهر طمبريوس رومى دانستهاند تا اينكه به سر سال يهود كه تشرى است نزديك باشد ، زيرا پيوسته تشرى يهود كمى بر آن مقدم خواهد بود ولى شهور خود را به ماههاى سريانى نهادهاند كه در بعضى از اين اسامى با يهود موافقاند و در برخى مخالف ، و اين شهود را به اسماء سريانيان نسبت دادهاند و سريانيان همان نبطىها هستند كه اهل